چای یکی از پرطرفدارترین نوشیدنیها در ایران است و در هر گوشهای از کشور، با تنوع خاصی تولید میشود. قطعا تاکنون درباره مزایای چای ایرانی شنیدهاید اما از تفاوتهای میان انواع مختلف آن آگاهی ندارید. بر همین اساس قصد داریم در این مقاله، به تحلیل و بررسی انواع چای ایرانی بپردازیم تا شما بتوانید بر اساس نیازها و سلیقه شخصی، بهترین گزینه را انتخاب نمایید.
فرایند تولید انواع چای ایرانی
پیش از شناخت انواع مختلف چای ایرانی بد نیست در خصوص فرایند تولید چای اطلاعاتی را داشته باشید. بر این اساس باید بدانید که برای تولید چای، در ابتدا چایکاران تمامی برگهای سبز چای را پس از برداشت در یک گونی جمعآوری کرده و به کارخانه منتقل میکنند. در نتیجه غنچهها و برگهای بالایی که لطیفتر هستند، در کنار برگهای پایینی که بزرگتر و زمختترند، قرار میگیرند. در مرحله نهایی تولید چای که به سورتینگ معروف است، این برگها از یکدیگر جدا شده و به انواع مختلفی از جمله چای سرگل، ممتاز، قلم، شکسته، باروتی و خاک چای، با خلوص متفاوت، تفکیک میشوند.
چای سرگل، بهترین انتخاب در میان انواع چای ایرانی
چای سرگل که به عنوان مرغوبترین نوع چای ایرانی شناخته میشود، از لطیفترین قسمتهای بوته چای یعنی غنچه و برگهای بالایی آن استخراج میگردد. خوب است بدانید که چای سرگل، گاهی با عناوینی همچون وزین، زرین یا چای ساچمهای نیز به بازار عرضه میشود. در ضمن این نوع چای، دارای برگهای ریز و پیچخوردهای بوده و طعمی تلخ و گس با عطری فوقالعاده دارد. البته برای خرید چای سرگل باکیفیت، توصیه میشود که برگهای آن را به دقت بررسی کرده تا متوجه شوید آیا بیشتر از برگهای پیچخورده تشکیل شده یا شامل برگهای شکسته است. چون هرچه نسبت برگهای شکسته کمتر باشد و برگهای کوچک و پیچخورده بیشتر باشند، کیفیت چای سرگل بالاتر خواهد بود و عطر و طعمی متفاوت را به نمایش میگذارد.
چای ممتاز
چای ممتاز پس از سرگل، در رده دوم بهترین نوع چای ایرانی قرار دارد. برگهای این مدل از انواع چای ایرانی نسبت به سرگل کمی بزرگتر بوده و طعم آن ملایمتر و تلخی آن کمتر است. قیمت چای ممتاز ایرانی نیز نسبت به سرگل پایینتر اما در مرتبه بالاتر از چای قلم قرار دارد.
چای قلم
چای قلم از برگها و ساقههای پایینی بوته چای تولید میشود و این موضوع بر ظاهر و طعم آن تأثیر بسزایی دارد. اگرچه قیمت چای قلم نسبت به چای سرگل و ممتاز کمتر است، اما این نوع چای همچنان در زمره بهترین چایهای ایرانی قرار دارد. یکی از ویژگیهای بارز چای قلم نیز میزان کافئین کمتر آن است که به همراه رنگ قرمز و شفاف دمکرده آن، تجربهای دلپذیر را برای مصرفکنندگان فراهم میآورد. البته درصورتیکه چای قلم در فصل بهار برداشت شود، عطر و رایحهای دلنشینتر به ارمغان خواهد آورد.
چای شکسته
این نوع چای که مخلوطی از انواع دیگر است، از برگهای شکسته بوته چای تولید میشود. به همین دلیل وزن سبکی داشته، به سرعت دم میکشد و رنگ قابل قبولی ارائه میکند. لازم به ذکر است که اگر چای شکسته در فصل بهار برداشت شود، تحت عنوان چای شکسته ممتاز دستهبندی خواهد شد.
چای باروتی یا کله مورچه
چای باروتی از الک کردن چای شکسته به دست میآید و شکل ظاهری آن شبیه دانههای باروت است. البته در بازار این نوع چای به نام کله مورچه نیز معروف است. در ضمن کیفیت چای باروتی به کیفیت اولیه چای بستگی دارد و خرد شدن برگهای آن باعث میشود تا زود دم بکشد و رنگ خوبی پس بدهد.
تفاوت انواع چای ایرانی با یکدیگر
در خصوص تفاوت انواع چای ایرانی، خوب است بدانید که چای سرگل عمدتاً از غنچههای جوان و لطیف بوته چای به دست میآید. در مقابل، چای ممتاز شامل ترکیبی از برگهای ریز و پیچیده به همراه مقداری چای شکسته و برگهای درشتتر است. اما در خصوص تفاوت چای باروتی و شکسته نیز باید به این نکته اشاره کنیم که در فرآیند تولید چای از برگهای بوته آن، بخشی از این برگها خرد شده و به تکههای ریز تقسیم میشوند که در تولید چای شکسته و چای باروتی بهکار میروند.
این دو نوع چای نسبت به چایهای سرگل و ممتاز وزن سبکتری داشته و قیمت آنها نسبت به سایر انواع چایهای ایرانی ارزانتر است. اما به دلیل اندازه کوچکی که دارند، زود دم کشیده و رنگ خوبی پس میدهند. باوجوداین، چای باروتی نسبت به چای شکسته دارای برگهای ریزتری است و کمی زودتر دم میکشد. افزون بر آن، قیمت این نوع چای به دلیل کیفیت پایینتری که نسبت به چای شکسته دارد، ارزانتر خواهد بود.
بهترین نوع چای ایرانی
چای سرگل، به دلیل استخراج از غنچهها و برگهای لطیف بوته چای، به عنوان مرغوبترین و گرانترین نوع چای ایرانی شناخته میشود. در رده بعدی، چای ممتاز قرار دارد که از نظر کیفیت و قیمت، پس از چای سرگل میآید. چای قلم نیز به دلیل عطر و طعم ملایمی که در کنار قیمت مناسبتر دارد، گزینهای محبوب در میان خانوادههای ایرانی است. از سوی دیگر، چای شکسته به خاطر قابلیت دمکشیدن سریع و رنگ غنی، در بسیاری از ادارات و خانوادههایی که زمان کافی برای تهیه چایهای ممتاز ندارند، مورد استقبال قرار میگیرد.
سخن پایانی
چای یکی از نوشیدنیهای پرمصرف ایرانیان بوده و سرانه مصرف آن برای هر ایرانی در سال، به حدود ۱.۵ کیلوگرم میرسد. اما متأسفانه، حدود ۷۰ درصد از نیاز کشور به چای از خارج از ایران تأمین میشود. درحالیکه انواع چای ایرانی دارای کیفیت بسیار مطلوبی بوده و با توسعه کارخانههای خشککنی چای، در سالهای اخیر بر کیفیت آنها نیز افزوده شده است. برای خرید بهترین چای ایرانی، کافی است وارد سایت فروشگاه چای بهراس شوید و متناسب با نیاز خود از بین نمونههای موجود که از کیفیت بالایی نیز برخوردار هستند، بهترین انتخاب را انجام دهید.